Numizmatyka

Numizmatyka w ujęciu potocznym to bezmyślne zbieranie starych pieniążków do klaserka lub zbieranie wszystkich przedmiotów wykonanych z metalu o okrągłym kształcie. Można oczywiście w ten sposób traktować zagadnienie dopóki komuś to sprawia radość, ale nie powinno się tego nazywać numizmatyką. Trzeba mieć świadomość, że numizmatyka, jak głosi jedna z definicji „to nauka pomocnicza historii badająca monety i niemonetarne środki płatnicze jako źródła historyczne w aspektach gospodarczym, technicznym, politycznym, artystycznym i kulturowym”. Jest ściśle powiązana z archeologią, heraldyką, sfragistyką i innymi pokrewnymi dziedzinami i jako nauka powinna być traktowana. Ubolewam jedynie, że od jakiegoś czasu pojawił się trend, zgodnie z którym medalierstwo nie jest już wiązane z numizmatyką.

Monety1

Od lewej do prawej: grosz praski Ludwika II Jagiellończyka, antoninian Klaudiusza II Gockiego, denar królewski Bolesława II Śmiałego (Szczodrego) i halerz oświęcimski Wacława I i Jana IV. Fot. Archiwum autora

Początki zorganizowanego ruchu numizmatycznego w Polsce należy wiązać z okresem rozbiorów i chęcią ocalenia od zapomnienia czy też zniszczenia materialnych pozostałości po przodkach. O ile organizm państwowy znalazł się naówczas w niebycie, o tyle pozostała polska substancja biologiczna, a wraz z nią pamięć o przeszłości. Pasja zbierania i dokumentowania codziennego elementu życia Polaków jakim były monety narodziła się w umysłach wielu znamienitych osobistości tamtego czasu, wśród których nie sposób nie wymienić Karola Beyera, Władysława Bartynowskiego, Antoniego Ryszarda, Kazimierza Stronczyńskiego czy wreszcie Emeryka hr. Hutten-Czapskiego i Mariana Gumowskiego.

Karol Beyer

Karol Beyer, Autoportret, 1861 r. Fot. Wikimedia Commons

Pierwszą zinstytucjonalizowaną formą działalności numizmatycznej było Towarzystwo Numizmatyczne działające początkowo w Warszawie a od 1888 r. pod tą samą nazwą w Krakowie wraz z wydawanym przez nie organem prasowym pn. „Wiadomości Numizmatyczno-Archeologiczne”. W międzywojniu stopniowo zaczęły powstawać kolejne towarzystwa numizmatyczne w Poznaniu, Lwowie i Bydgoszczy, a także we Wrocławiu po II Wojnie Światowej. Z połączenia tychże towarzystw w 1953 r. powstało Polskie Towarzystwo Archeologiczne przekształcone w 1972 r. na Polskie Towarzystwo Archeologiczne i Numizmatyczne. Od 1991 r. ogólnopolski ruch numizmatyczny funkcjonuje pn. Polskie Towarzystwo Numizmatyczne.

Warto odnotować, że przez cały okres Polski Ludowej powstały liczne koła numizmatyczne w różnych ośrodkach miejskich, zwykle przy dużych zakładach pracy. Jednym z nich był Chrzanów, w którym istniał także sklep numizmatyczny (niestety obecnie ani koło ani sklep nie istnieją). Ostatnią imprezą zorganizowaną z dużym rozmachem m.in. przez koło PTN była Regionalna Wystawa Filatelistyczna i Numizmatyczna „Ziemia Chrzanowska ‘95”. Na jej okoliczność wydany został świetny katalog i piękny medal okolicznościowy.

katalog

Reklamy

Create a website or blog at WordPress.com

Up ↑

%d blogerów lubi to: