Skarb denarów jagiellońskich z Czernej k. Krzeszowic

Miłośnicy lokalnej historii doskonale znają przedwojenne granice powiatu chrzanowskiego. Obejmował on na zachodzie tereny Jaworzna, a na wschodzie Krzeszowic. Wraz z wybuchem II Wojny Światowej, ściślej 20 listopada 1939 r. Niemcy podzielili powiat – uprzemysłowioną zachodnią część włączyli do III Rzeszy Niemieckiej, natomiast wschodnią rolniczą do Generalnego Gubernatorstwa. To właśnie na terenie obecnej Gminy Krzeszowice w czasie okupacji niemieckiej, dokładnie w Czernej odkryty został dość duży skarb monet.

Czerna w zbiorowej świadomości mieszkańców Małopolski słynie głównie z pięknego Klasztoru Karmelitów Bosych pw. św. Eliasza proroka ufundowanego przez hrabinę Agnieszkę z Tęczyńskich Firlejową, wojewodzinę krakowską, córkę Andrzeja Tęczyńskiego, wojewody krakowskiego i Zofii Dembowskiej. Na temat tego zabytkowego obiektu (budowa rozpoczęła się w 1629 r.) wielokrotnie pisano zarówno na łamach prasy jak i w publikacjach zwartych. Nie o klasztor jednak chodzi, tylko o skarb denarów jagiellońskich z Czernej.

Klasztor_karmelitów_bosych_w_Czernej_lesniczowka

Klasztor Karmelitów Bosych w Czernej z lotu ptaka. Fot. Paweł Pawłowski

Skarb został odkryty w czasie II WŚ, prawdopodobnie pomiędzy 1940 a 1944 rokiem w trakcie kopania fundamentów na parceli budowlanej niejakiego Maciejowskiego. Monety w ilości około 1000 sztuk zostały zdeponowane w glinianym naczyniu i zakopane na głębokości około pół metra. Datację skarbu określa się po 1447 lub 1492 roku. Niestety skarb uległ rozproszeniu – 2/3 monet, które wchodziły w jego skład „uległy sublimacji”. Kto wie czy skarb nie zawierał florenów, które mogły zostać przetopione podczas okupacji, wszak złoto to zawsze była cenna waluta, zwłaszcza w nienormalnych warunkach wojennych.

Zachowały się jedynie 374 egz. monet i są to denary, czyli drobne monety. Wiadomo, że w skład skarbu wchodziły monety Władysława II Jagiełły, Władysława III Warneńczyka, Kazimierza IV Jagiellończyka, a także denary pomorskie i inne, których atrybucji nie udało się ustalić. Gros skarbu znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie, tylko dwa denary zasiliły zbiory Muzeum w Chrzanowie im. I. i M. Mazarakich.

Denar Władysława II Jagiełły_2

Denar Władysława II Jagiełły. Waga 0,40 g, średn. 12 mm. Fot. Archiwum autora

Między innymi tego typu moneta jak ukazana na powyższych zdjęciach wchodziła w skład skarbu. Poniżej szczegółowy spis monet. W nawiasach podana liczba odnosi się do ilości egz.

Władysław II Jagiełło (1386-1434)

  1. denar koronny, Kub. I/B (1)
  2. denar koronny, Kub. I/? (1)

Władysław III Warneńczyk (1434-1444)

  1. denar koronny, Kub. II/1 (87)
  2. denar koronny, Kub. II/2 (61)
  3. denar koronny, Kub. II/3 (12)
  4. denar koronny, Kub. II/4 (3)
  5. denar koronny, Kub. II/? (11)

Kazimierz IV Jagiellończyk (1447-1492)

  1. denar koronny, Kub. II/5 (9)

Kazimierz IV Jagiellończyk (1447-1492) lub Jan Olbracht (1492-1501)

  1. denar koronny, Kub. III/2 (161)
  2. denar koronny, Kub. III/? (3)

Nieokreślony władca lub fałszerstwa na szkodę emitenta

  1. denar nieczytelny (1)
  2. denary jagiellońskie fałszywe (22)

Monety pomorskie

  1. denar miasta Kołobrzeg, DbgP 186 odm., XV w. (1)
  2. denar miasta Koszalin, DbgP 188, XV w. (1)
Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

Create a website or blog at WordPress.com Autor motywu: Anders Noren.

Up ↑

%d blogerów lubi to: