Krakowska Grupa Twórcza ZPAP „POSTAWY” i jej chrzanowski epizod

W trakcie poszukiwań chrzanowskich pamiątek numizmatycznych zupełnie przypadkiem natrafiłem na bardzo ciekawy i zasadniczo nieszpetny medal z 1975 r., który przyczynił się do dalszych poszukiwań informacji o krakowskiej Grupie Twórczej ZPAP „POSTAWY”. Zadanie arcytrudne – temat niszowy, próżnia informacyjna i prawie znikąd pomocy. W Internecie znalazłem jedynie strzępy informacji. Zwróciłem się o pomoc do kilku instytucji, które w mojej ocenie powinny być żywotnie zainteresowane tą tematyką i… Na niewiele się to zdało. Zaplanowałem więc kwerendę w chrzanowskiej bibliotece i jest pewien sukces.

Medal Grupa Twórcza POSTAWY 1975
Medal upamiętniający I Wystawę Grupy Twórczej „POSTAWY”, która odbyła się na Zamku Lipowiec w 1975 r. pod auspicjami Muzeum w Chrzanowie. Wym. 95 mm x 80 mm, waga 358 g, brąz, lany, patynowany. Fot. Archiwum autora

Oprócz ustalonej uprzednio publikacji chrzanowskiego Muzeum dot. grupy „POSTAWY” tj. katalogu pt. „Temat muzyczny w malarstwie i rysunku Andrzeja Chwastowskiego” wyszperałem w dziale regionaliów MBP w Chrzanowie publikację zatytułowaną „Motyw pracy w malarstwie Józefa Stasiaka”. W przypadku drugiej z wymienionych publikacji przez moment przecierałem oczy ze zdumienia, katalog wydany w 1979 r. – prace zaś w nim zawarte to egzotyczne połączenie socrealizmu lat pięćdziesiątych z kubizmem i ekspresjonizmem! Natomiast tytuły obrazów jako żywo przypominają tytuły prac wyciągniętych z katakumb Galerii Sztuki Socrealizmu w Muzeum Zamoyskich w Kozłówce – np. „Na dźwigu”, „Wielka budowa” czy „Maszyny rolnicze”. Krótko ujmując, majstersztyk. „Podaj cegłę” Aleksandra Kobzdeja można schować gdzieś głęboko.

Formierka w Zakładach Materiałów Ogniotrwałych
Czarno-biała reprodukcja obrazu Józefa Stasiaka zatytułowanego „Formierka w Zakładach Materiałów Ogniotrwałych”. Olej, 100 cm x 82 cm. Fot. Archiwum autora

Chrzanowskie Zakłady Materiałów Ogniotrwałych
Medal Chrzanowskich Zakładów Materiałów Ogniotrwałych wybity w Zakładach Metalurgicznych w Trzebini z okazji nadania Orderu Sztandaru Pracy I klasy w Dniu Hutnika (1972 r.). Średn. 60 mm, waga 80 g, mosiądz, bity. Fot. Archiwum autora

Grupa została stworzona z inicjatywy Wiktorii Hadyś, współzałożycielami byli wspomniani wcześniej malarze Andrzej Chwastowski (1924-2000) – pełniący funkcję przewodniczącego i Józef Stasiak. Szeregi „Postaw” zasilali także artysta plastyk Jan Kosno (1913-1996) z Sosnowca i malarz Stanisław Wałach (1919-1983). Przy czym zbieżność imienia i nazwiska drugiego z wymienionych artystów z personaliami autora „Partyzanckich nocy” i „Był w Polsce czas…” jest przypadkowa – to zupełnie inne osoby.

Grupa Twórcza ZPAP POSTAWY - znak graficznySymbol graficzny Grupy ZPAP „POSTAWY”. Fot. Archiwum autora

Przygoda grupy z Chrzanowem rozpoczęła się w 1975 r., to właśnie w tymże roku Muzeum w Chrzanowie objęło swym mecenatem grupę i zorganizowało pierwszą wystawę prac na Zamku Lipowiec. Wystawie towarzyszył bardzo śliczny i okazały okolicznościowy medal w nakładzie nie przekraczającym 20 sztuk, czyli jak sądzę przeznaczony dla VIP-ów tj. awangardy klasy robotniczej. Autora medalu niestety nie udało się ustalić, zadanie jest tym trudniejsze ponieważ praca nie jest sygnowana puncą artysty. Współpraca z Muzeum była kontynuowana przez szereg lat co zaowocowało periodycznie organizowanymi wystawami malarstwa i rzeźby, a także na ich okoliczność wydawanymi katalogami. Prace były wystawiane nie tylko lokalnie na terenie powiatu – np. w Domu Kultury „Fablok” w 1976 r. czy w Domu Kultury w Libiążu w 1977 r., ale i w całej Polsce. Sztukę współczesną można było zobaczyć nawet w zakładach pracy… Jakoś nie mogę sobie wyobrazić czegoś podobnego w dzisiejszych realiach np. przy taśmie w firmie na literę „U” albo literę „V”, ewentualnie „UV”. Z pewnością byłby to bezcenny widok.

Janowi Sebastianowi Bachowi
Czarno-biała reprodukcja obrazu Andrzeja Chwastowskiego zatytułowanego „Janowi Sebastianowi”. Collage, metal, 72,5 x 91,5 cm. Fot. Archiwum autora


Bibliografia (druki zwarte, periodyczne i źródła internetowe):

Motyw pracy w malarstwie Józefa Stasiaka, Chrzanów 1979.
Temat muzyczny w malarstwie i rysunku Andrzeja Chwastowskiego, Chrzanów 1978.

„Kronika Chrzanowska” 1993, nr 22.

Strona internetowa Galerii i Domu Aukcyjnego NAUTILUS.
http://nautilus-art.pl/pl/397_stanislaw-walach

Strona internetowa Muzeum w Chrzanowie.
http://www.muzeum.chrzanow.pl/index.php?id=38

Strona internetowa Zbigniewa Jaskierni – Przewodniczącego Komisji Historycznej SLD w Sosnowcu.
http://www.jaskiernia.pl/index.php?id=ludzie&art=334&p=0

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

Create a website or blog at WordPress.com

Up ↑

%d blogerów lubi to: