Odkryto monety przy Muzeum w Chrzanowie!

Jak donosił niedawno lokalny tygodnik „Przełom” w dn. 8 września br. archeolodzy z Katowic rozpoczęli badania terenu przylegającego do Muzeum w Chrzanowie. Badania prowadzone są m.in. pod kątem odkrycia materialnych pozostałości po kasztelanii chrzanowskiej (nareszcie!), o której wiadomo niewiele i jest więcej znaków zapytania niż pewników.

Dwa dni temu archeolodzy znaleźli dwie monety, a także fragmenty renesansowych kafli i ceramiki. Wprawdzie nie jest to jakieś spektakularne odkrycie, ale z pewnością zachęta do dalszych poszukiwań. Nie jest to również pierwsze udokumentowane znalezisko monet w powiecie. O halerzach oświęcimskich Wacława I i Jana IV, m.in. o halerzu znalezionym w 1917 r. w Kościelcu i skarbie monet Piastów śląskich z Czyżówki pisałem dwa lata temu na łamach kwartalnika numizmatycznego „GROSZ”. Artykuły są dostępne na blogu – odnośniki poniżej.

Halerz oświęcimski Wacława I i Jana IV 1433/4-1457 wybity pomiędzy 1445 a 1453 rokiem

Halerz oświęcimski. Postscriptum

Z opisu monet z przywołanej gazety wynika (wizerunków monet nie udostępniono), że wykopano półgroszek Jana Olbrachta tzw. „piorunek” – nazwa pochodzi od podskarbiego koronnego Piotra z Kurozwęk h. Poraj „Pioruna”, malwersanta tamtych czasów, który mimo szkód wyrządzonych Koronie nie zapłacił za to gardłem. O drugiej monecie wiadomo tylko tyle, że pochodzi z czasów Jana Kazimierza, czyli można domniemywać, że chodzi o szeląga miedzianego tj. „boratynkę” – podwartościową monetę, której nie chciała przyjmować szlachta w ramach żołdu podczas potopu szwedzkiego. Nazwa monety pochodzi od nazwiska włoskiego uczonego, dzierżawcy koronnych mennic szelągowych Tytusa Liwiusza Boratiniego – również malwersanta, który doprowadził skarb Rzplitej do ruiny. Obie monety są pospolite, znane ze skarbów i luźnych znalezisk na terenach ówczesnej Korony i Litwy.

Żywię nadzieję, że archeolodzy odnajdą jeszcze jakieś monety. Być może będziemy świadkami odkrycia dużo starszych monet, niekoniecznie polskich a śląskich lub antycznych.

Wizerunki monet przedstawiają poniższe fotografie. Tego typu monety zostały odkryte.

piorunek

Półgroszek Jana Olbrachta (1492-1501). Waga: 0,89 g, średn. 17 mm. Fot. Archiwum autora

boratynka

Szeląg koronny Jana Kazimierza (1648-1668) „boratynka” z 1663 roku. Waga: 1,32 g, średn. 16 mm. Fot. Archiwum autora


Czytelnikom zainteresowanym kasztelanią chrzanowską i znaleziskami monet na terenie pow. chrzanowskiego polecam zapoznanie się z poniższymi publikacjami.

  1. Horwat J., Formowanie się miast księstwa opolsko-raciborskiego do połowy XIV w., Gliwice 1996.
  2. Kubiak S., Znaleziska monet z lat 1146-1500 z terenu Polski – inwentarz, Poznań 1998.
  3. Motyka J., Kasztelania chrzanowska, Chrzanów 1976.
  4. Paszkiewicz B., Pieniądz górnośląski w średniowieczu, Lublin 2000.
  5. Rajman J., Pogranicze śląsko-małopolskie w średniowieczu, Kraków 2000.
  6. Zinkow J., Informator turystyczny powiatu chrzanowskiego i miasta Jaworzna, wyd. 2, Kraków 1974.
  7. „Wiadomości konserwatorskie: pismo Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków”, 2005 nr 18.
Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

Create a website or blog at WordPress.com

Up ↑

%d blogerów lubi to: