Grosz praski Wacława IV z kontramarką miasta Augsburg

Prezentowany w niniejszym artykule grosz praski Wacława IV (1378-1419), jak to często bywa w przypadku monet tego władcy, jest w podłym stanie zachowania. Zmęczona obiegiem, niecentryczna, wytarta, niedobita, krótko ujmując – niechlujna robota mincerza i nic nadzwyczajnego. Jest jednak mały szczegół, który powoduje, że moneta z pozoru paskudna staje się dość rzadka i jest wdzięcznym obiektem do zbierania. Czynnikiem determinującym rzadkość tejże monety jest nabita kontramarka bawarskiego miasta Augsburg w miejscu, gdzie lew posiada przyrodzenie (być może miała to być symboliczna kastracja?).

grosz_praski_augsburg

Grosz praski Wacława IV z kontramarką miasta Augsburg ze szczątkową legendą otokową. Waga: 2,63g. Średnica: 27 mm. Fot. Archiwum autora.

Grosze praskie Wacława IV były nadzwyczaj chętnie „obijane” kontramarkami licznych niemieckich miast np. Attendorn, Dortmund, Göttingen, Norymberga, Ulm, szwajcarskich np. Berno, Szafuza (Schaffhausen), austriackich np. Solnogród (Salzburg) czy wreszcie czeskich – Brno, Igława (Jihlava) i Ołomuniec. Ogółem ponad sto różnych ośrodków miejskich używało kontramarek do oznaczania groszy praskich Wacława IV (na marginesie, grosze praskie innych władców również były znaczone kontramarkami, ale są to niebywale rzadkie przypadki). Zanim jednak moneta została przyozdobiona sprawdzano jej jakość. Jeśli zawartość srebra odpowiadała wymogom danego miasta, a wspomniane monety były naówczas uważane za wysokiej jakości to spotykał ją los taki jak na ukazanym powyżej egzemplarzu. O wysokiej jakości i sile nabywczej groszy praskich świadczyć może to, że spotykane są egzemplarze z nawet trzema lub czterema kontramarkami różnych miast. Mało tego, moneta ta kursowała nie tylko w Królestwie Czeskim i niemieckojęzycznym obszarze, ale także w Koronie. Nawet na terenie dzisiejszej Ukrainy spotykane są skarby groszy praskich Wacława IV wraz z egzemplarzami z nabitymi kontramarkami.

kontrmarka_augsburg

Zbliżenie na kontramarkę z herbem miasta Augsburg. Fot. Archiwum autora

Wappen_der_Bibliothek_zu_Augsburg

Herb Augsburga z II poł. XVI w. Fot. Wikimedia Commons

Kilka słów poświęcę samej kontramarce ponieważ to równie ciekawe zagadnienie co zasięg obiegu groszy praskich. Wedle opracowania kontramarek na groszach praskich Wacława IV autorstwa Karela Castelina, miasto Augsburg używało trzech kontramarek, które w zasadzie niewiele się różniły (powyższa figuruje pod numerem 18, zestawienie jest dostępne na stronie internetowej wyszczególnionej w bibliografii). Cechą wspólną jest rzecz jasna herb miasta, w którego skład wchodzi pyr (niem. Zirbelnuss, heraldyczne określenie dla szyszki sosny limby) na kapitelu, czyli najwyższej części np. kolumny. Kontramarka zawiera dużą dawkę symboliki za sprawą tej niepozornie wyglądającej szyszki. Pyr to starożytny symbol indoeuropejski, zarówno Rzymianie jak i Celtowie uważali go za symbol szczęścia, Frygijczycy natomiast za symbol płodności. Augsburg zaczął używać w herbie szyszki od 1467 r., kiedy to na terenie miasta odnaleziono w rzymskim grobie szyszki limby. Wszakże Augsburg to Augusta Vindelicorum, czyli rzymska stolica prowincji Raetia. Nie trudno więc wyciągnąć wniosek, że ówczesna elita miejska uważała Augsburg za bezpośredniego spadkobiercę rzymskiej tradycji, a co za tym idzie za owoc drzewa wiecznie zielonego, a więc w domyśle nieśmiertelnego.


Bibliografia (druki zwarte i źródła internetowe):

Cirlot J. E., Słownik symboli, Kraków 2000.

http://stribrnak.cz/kontramarky-prazskych-grosu/

http://www.augsburg.de/buergerservice-rathaus/rathaus/stadtwappen/

Reklamy

One thought on “Grosz praski Wacława IV z kontramarką miasta Augsburg

Add yours

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

Create a website or blog at WordPress.com

Up ↑

%d blogerów lubi to: